linkipytania i odpowiedziarchiwumkontakt
  o fundacji      aktualno¶ci      partnerzy      sponsorzy      współpraca      tematy endokrynologiczne      dla lekarzy   

Ewolucja Amerykańskich Pogl±dów na Terapie Hormonalna po Menopauzie

Ewa Radwanska
Rush University Medical Center, Chicago, USA

Po wielu latach, kiedy panowało przekonanie oparte na licznych badaniach klinicznych, do¶wiadczalnych i epidemiologicznych, ze po-menopauzalne leczenie subsytucyjne estrogenami jest korzystne dla zdrowia kobiet – nastał w USA okres zw±tpienia. Jest to następstwem opublikowania w roku 2002 WHI (Women's Health Initiative) – wieloletniego, dużego, prospektywicznego i randomizowanego badania, porównuj±cego kobiety w wieku 50-80 lat otrzymuj±ce estrogen, estrogen + progestagen i placebo. Wyniki tego badania zostały szeroko nagło¶nione nie tylko w USA, lecz na całym ¶wiecie, podkre¶laj±c, ze podawanie hormonów po menopauzie zwiększa ryzyko raka piersi (zaobserwowano wzrost o 0.5 przypadku na 1000, tylko u kobiet otrzymuj±cych ci±gła terapie kombinowana estrogenami i medroksyprogesteronem dłużej niż 5 lat). Mimo, że był to wzrost nieduży, zgodny z poprzednimi obserwacjami i nie rzutuj±cy na ¶miertelno¶ć badanych kobiet – spowodował on panikę w¶ród kobiet i zw±tpienie lekarzy, głownie z powodu w jaki wyniki WHI zostały przedstawione w mediach – jako 30% wzrost ( w rzeczywisto¶ci: z 2 do 2.5 przypadków na 1000). Równocze¶nie WHI potwierdziło wcze¶niejsze doniesienia o zwiększonym ryzyku choroby zakrzepowej przy doustnym podawaniu estrogenów, co u kobiet, które rozpoczęły terapie w szóstej i siódmej dekadzie życia nieuchronnie zwiększyło tez (na szczę¶cie nieznacznie) występowanie zawałów serca i udarów mózgu. Z drugiej strony zaobserwowano spadek złamań ko¶ci udowej i nowotworów jelita grubego. Po podsumowaniu wyników uznano, ze terapia hormonalna po menopauzie nie wydaje się poprawiać zdrowia kobiet i nie powinna być stosowana w celach profilaktycznych. Pocz±tkowo nie zwracano uwagi na głosy, ze normalnie większo¶ć kobiet zaczyna terapie w okresie okuło-menopauzalnym aby ulżyć objawom wypadania estrogenów i często nie kontynuuje ich do póĽnej staro¶ci. Ostatnio jednak, na podstawie ponownej analizy WHI, badan do¶wiadczalnych na małpach jak i nowych badan epidemiologicznych zalecenia co do terapii po-menopauzalnej s± modyfikowane. Przykładem jest niedawne (2007) o¶wiadczenie NAMS (North American Menopause Society), zalecaj±ce:

  • Preferowanie leczenia dopochwowego estrogenami u kobiet z zanikiem nabłonka pochwy
  • Leczenie estrogenami głownie przypadków z objawami wypadowymi
  • Zaczynanie leczenia estrogenami wcze¶nie po menopauzie
  • Profilaktykę osteoporozy estrogenami tylko po ocenie ryzyka i korzy¶ci
  • Podawanie niskich dawek estrogenów
  • Podawanie estrogenów w postaci przezskórnej
  • Podawanie estrogenów z dodatkiem progestagenów tylko u kobiet z zachowana macica.

Wszystkie te zalecenia maja na celu ostrożno¶ć – starać się leczyć objawy, indywidualizować terapie, brać pod uwagę wyniki badan i minimalizować potencjalne ryzyko. Jednocze¶nie podkre¶la się, że bardzo wiele aspektów terapii hormonalnej po menopauzie pozostaje niejasnych i jest przedmiotem kontrowersji i dalszych badan, m.in. czy s± istotne różnice miedzy rożnymi preparatami estrogennymi i progestagennymi; w jakich odstępach czasu podawać progestagen aby chronić endometrium; czy, jak, według jakich kryteriów i kiedy przerywać leczenie i.t.d. W międzyczasie wiele kobiet wraca do leczenia hormonalnego, do¶wiadczywszy pogorszenia jako¶ci życia po zaprzestaniu terapii, a wielu lekarzy podchodzi bardziej krytycznie do poszczególnych publikacji i jest znowu bardziej nastawionych na indywidualne podej¶cie do poszczególnych przypadków – jak to zawsze było naszym obowi±zkiem.

 Copyright © by Fundacja Profilaktyki Endokrynologicznej im. Jerzego Tetera Created by Agencja interaktywna e-mouse