linkipytania i odpowiedziarchiwumkontakt
  o fundacji      aktualno¶ci      partnerzy      sponsorzy      współpraca      tematy endokrynologiczne      dla lekarzy   

Hormony chroni± czy szkodz±?

Czy leczenie hormonalne może wywołać raka piersi?

OdpowiedĽ na to pytanie wci±ż budzi emocje i kontrowersje. Jedni lekarze zalecaj± tak± terapię, inni s± jej przeciwnikami. Nie wiemy, co robić. Brać hormony, czy nie? Odpowiada ginekolog- endokrynolog dr Ewa Wierzbowska, kierowniczka Poradni Endokrynologicznej w Warszawie, uczennica prof. Jerzego Tetera, twórcy polskiej szkoły endokrynologii ginekologicznej.

Jestem zwolenniczk± hormonalnego leczenia zaburzeń miesi±czkowych i stosowania hormonalnej terapii zastępczej w okresie menopauzy, gdyż zapobiega to rakowi piersi u kobiet maj±cych w organizmie nadmiar estrogenów. Wczesne wykrywanie raka piersi jest bardzo ważne, ponieważ daje szanse wyleczenia. Jednak najważniejsza jest profilaktyka, polegaj±ca na zapobieganiu tej chorobie przez obniżenie poziomu estrogenów.

Czułe piersi

Zdrowa kobieta miesi±czkuje regularnie i nie odczuwa żadnych dolegliwo¶ci w ci±gu całego cyklu. Gdy menstruacja pojawia się co dwa tygodnie albo co dwa, trzy miesi±ce, jest to objaw zaburzeń hormonalnych, łatwo rozpoznawalny przez kobietę. Może być jednak tak, że kobieta miesi±czkuje regularnie, a mimo to ma zaburzenia hormonalne, nie zdaj±c sobie z tego sprawy. Jako naturalne traktuje występuj±ce regularnie co miesi±c nieprzyjemne objawy, np. obrzmienie piersi, brzucha, bóle głowy, drażliwo¶ć, depresję. S± one wprawdzie dokuczliwe, ale po miesi±czce ustępuj±, więc kobiet nie przejmuj± się nimi. Tymczasem jest to tzw. zespół napięcia przedmiesi±czkowego, który wymaga leczenia. Normalny fizjologiczny ból piersi pojawia się najwyżej dzień, dwa, trzy przed miesi±czk±. Gdy piersi bol± Cię dłużej (twa tygodnie, pięć, cztery dni), to znaczy, że masz zaburzenia hormonalne. Twoje jajniki produkuj± nadmiar estrogenów w drugiej fazie cyklu. Je¶li nie będziesz się leczyła, to po pewnym czasie dojdzie do mastopatii, czyli nieprawidłowego przerostu tkanki gruczołowej w piersiach. Może to prowadzić najpierw do zmian łagodnych, potem do nowotworów zło¶liwych. Mastopatię można zahamować przyjmuj±c progesteron.
Zaburzenia hormonalne mog± pojawiać się już u bardzo młodych kobiet. Nie zawsze jednak s± uchwytne. Dlatego po 30. roku życia wszystkie powinny¶my raz w roku zrobić badanie hormonalne cyklu miesi±czkowego, żeby sprawdzić, czy jajniki nie wydzielaj± nadmiernie estrogenów.

Bł±d w sztuce

Kiedy kobieta wchodzi w okres menopauzalny (między 45-50 rokiem życia), odczuwa wiele przykrych dolegliwo¶ci, np. uderzenia krwi do głowy, kołatanie serca, chwiejno¶ć nastroju. Jest to spowodowane zmniejszonym wydzielaniem hormonów przez jajniki. Objawy te likwiduje terapia estrogenno- progestagenna, polegaj±ca na uzupełnianiu niedoboru estrogenów w pierwszej fazie cyklu i progesteronu w drugiej fazie. Mit o szkodliwo¶ci hormonów ma swoje Ľródło w przeszło¶ci, kiedy to w USA podawano kobietom wył±cznie estrogeny. Kobiety czuły się komfortowo, ale po kilku latach kuracji zapadały na raka piersi. Potwierdziły to badania, które podjęto po zachorowaniu Lancy Reagan. Dzi¶ w Stanach Zjednoczonych stosuje się hormonaln± terapię, polegaj±c± na podawaniu estrogenów i progesteronu. W Polsce tak± terapię, znacznie wcze¶niej niż w Ameryce, zalecał nieżyj±cy już dzi¶ prof. Jerzy Teter. Obecnie tę metodę leczenia upowszechniaj± jego uczniowie.

Najpierw badania potem leczenie

Lekarz może zalecić kurację hormonaln± dopiero po przeprowadzeniu wywiadu, badania ginekologicznego, badaniu piersi i po wykonaniu przez kobietę wszystkich niezbędnych badań. Najpierw trzeba codziennie przez cały cykl miesi±czkowy mierzyć temperaturę w pochwie. Na podstawie uzyskanego wykresu lekarz endokrynolog ustala, kiedy kobieta ma zrobić badania poziomu hormonów we krwi. Niezmiernie ważne jest również wykonanie badań cytohormonalnych- pobiera się wymaz ze ¶ciany pochwy. Dodatkowe badania to USG narz±du rodnego, mammografia lub USG piersi, często niezbędna jest biopsja endometrialna (łyżeczkowanie błony ¶luzowej macicy), a także sprawdzenie poziomu wapnia, magnezu, fosfory, sodu, potasu, chloru, próby w±trobowe i transaminazy, poziom cholesterolu, krzepliwo¶ć. Niestety, wielu lekarzy poprzestaje wył±cznie na sprawdzeniu poziomu hormonów we krwi, a to nie jest wystarczaj±ce. Niektórzy zalecaj± kurację nawet bez żadnych badań. Pacjentki beztrosko przyklejaj± sobie plasterki z estradiolem (naturalny estrogen), co może być bardzo niebezpieczne, zwłaszcza gdy maj± wysoki poziom własnych estrogenów. Zdarza się też, że kobieta latami przyjmuje ¶rodki bez żadnej kontroli. Gdy zabraknie jej leków, nie zgłasza się na konsultację do ginekologa, tylko prosi o receptę internistę w rejonie.
Uważam, że terapię hormonaln± mog± zlecać wył±cznie ginekolodzy - endokrynolodzy lub przeszkoleni ginekolodzy. Nie powinni tego robić interni¶ci i endokrynolodzy, którzy nie s± ginekologami. Przepisywanie hormonów przez niekompetentnych lekarzy, jak to ostatnio dzieje się w Polsce, może doprowadzić w najbliższym czasie do fali zachorowań na raka piersi i raka trzonu macicy. Obawiam się również o te kobiety, które miały hormonozależnego raka piersi i nie s± pod stał± kontrol± endokrynologa. Straciły piersi, ale nadal s± narażone na raka, je¶li maj± w organizmie nadmiar estrogenów. W takim przypadku terapia hormonalna może je chronić przed ponownym zachorowaniem.

Prawidłowo dozowane hormony zapobiegaj± rakowi piersi i macicy, natomiast stosowane w niewła¶ciwych dawkach rzeczywi¶cie mog± go wywołać.

dr Wierzbowska,
specjalista endokrynolog-ginekolog

Twój styl Nr 10 (75) paĽdziernik 1996

Zobacz również:

  • Z hormonami za pan brat
  • Gdy równowaga jest zachwiana
  • W krainie hormonów
 Copyright © by Fundacja Profilaktyki Endokrynologicznej im. Jerzego Tetera Created by Agencja interaktywna e-mouse