linkipytania i odpowiedziarchiwumkontakt
  o fundacji      aktualno¶ci      partnerzy      sponsorzy      współpraca      tematy endokrynologiczne      dla lekarzy   

Ci±ża, poronienia

Aby ci±ża rozwijała się prawidłowo powinny być spełnione okre¶lone warunki. U przyszłej matki - nie powinno być stanu zapalnego w obrębie narz±du rodnego oraz zaburzeń hormonalnych cyklu miesi±czkowego. Warto też przed zaj¶ciem w ci±że poradzić się w sprawie ogólnego stanu zdrowia u swojego lekarza rodzinnego - s± pewne schorzenia internistyczne, w których ci±ża może być zagrożeniem życia jak niewydolno¶ć nerek, wady serca. Je¶li przed planowan± ci±ż± kobieta ma zaburzenia miesi±czkowania - powinna najpierw uregulować swój stan hormonalny, bowiem może się zdarzyć zaj¶cie w ci±że przy istniej±cej niedomodze hormonalnej (tzw. lutealnej - zbyt niskim poziomie progesteronu) i niedomoga ta nasili się w ci±ży, czego objawem będ± bóle w podbrzuszu, plamienia, a następnie poronienie.

Ok. 50% poronień we wczesnej ci±ży występuje z przyczyn hormonalnych (niedostateczne wydzielanie progesteronu przez tzw. ciałko żółte wytworzone w jajniku po owulacji i pełni±ce swoj± funkcje do ok. 14 tygodnia ci±ży).
Je¶li czynno¶ć hormonalna ciałka żółtego jest nieprawidłowa - błona ¶luzowa macicy nie będzie wła¶ciwie przygotowana do zagnieżdżenia się zarodka. Będzie zbyt cienka, nie będzie miała odpowiednio rozwiniętych gruczołów, które wydzielaj± substancje odżywcze dla zapłodnionego jaja.

Może się też zdarzyć, że przed ci±ż± kobieta nie miała zaburzeń hormonalnych, natomiast w czasie ci±ży wyst±pi niedomoga hormonalna, co także grozi poronieniem b±dĽ porodem przedwczesnym. Toteż w ci±ży obok innych typowo zlecanych badań, jak morfologia, badanie poziomu glukozy czy badanie moczu, należy wykonać również BADANIE CYTOHORMANALNE. Jest to proste badanie - pobranie wymazu z pochwy (dokładnie z czę¶ci ¶rodkowej ¶ciany bocznej pochwy), który po utrwaleniu i zabarwieniu specjaln± metod±, powinien być oceniany przez lekarza znaj±cego cytodiagnostykę hormonaln±. Pod mikroskopem za pomoc± komórkowych indeksów liczbowych okre¶la się czy jest wła¶ciwe oddziaływanie hormonalne u kobiety.
Niestety badanie to zostało zarzucone przez wielu lekarzy. Zmiany w rozmazie cytohormonalnym wskazuj±ce na niedomogę hormonaln±-pojawiaj± się znacznie wcze¶niej (o 7-14 dni wcze¶niej) niż objawy poronienia, takie jak plamienie, czy bóle podbrzusza i okolicy krzyżowej. Je¶li na podstawie w/w badań odpowiednio wcze¶nie wdrożymy leczenie - nie dojdzie do pojawienia w/w objawów poronienia zagrażaj±cego, nie wyst±pi poronienie a dziecko będzie rozwijało się prawidłowo. Najczę¶ciej stosuje się preparaty zawieraj±ce pochodne progesteronu. Oczywi¶cie rodzaj preparatu i jego dawkę powinien ustalić lekarz prowadz±cy. Należy wł±czyć leczenie hormonalne i przeciwskurczowe, a także zalecić leżenie. Przy nasilonych objawach czasami niezbędny jest pobyt w szpitalu, szczególnie w ci±ży zaawansowanej. W warunkach szpitalnych można podać ¶rodki przeciwskurczowe w kroplówce i monitorować pracę serca płodu.

Jakie objawy ci±ży powinny zaniepokoić kobietę?

  • bóle podbrzusza o charakterze skurczowym, bóle w okolicy krzyżowej - ¶wiadcz± o skurczach mię¶nia macicy. Po pewnym czasie skurcze powoduj± rozwieranie uj¶cia zewnętrznego i wewnętrznego szyjki macicy i wklinowanie się w nie jaja płodowego i poronienie.
  • ból o charakterze kuj±cym po¶rodku w podbrzuszu sugeruje niewydolno¶ć szyjki macicy i rozwieranie się szyjki macicy nawet bez skurczów mię¶nia macicy. Zdarza się to po uprzednich zabiegach usuwania ci±ży.
  • plamienie i krwawienie z dróg rodnych sugeruje niedomogę hormonaln± lub odklejanie się łożyska zbyt nisko usadowionego.
  • wzrost ci¶nienia krwi - zagrożenie rzucawk± porodow±
  • ¶wi±d skóry - może być objawem cholestazy ci±żowej (po wykluczenia uczulenia) - wskazuje na niewydolno¶ć w±troby

Bardzo prostym i tanim sposobem kontrolowania stanu hormonalnego jest wykonywanie badań cytohormonalnych, dostępnych ambulatoryjnie, szczególnie przydatnych do leczenia hormonalnego ci±ży zagrożonej poronieniem na tle niedomogi hormonalnej.

Oczywi¶cie jest cały szereg innych badań hormonalnych - oznaczanie hormonów w surowicy krwi i w moczu dobowym - ale można je wykonać tylko w niektórych klinikach ginekologicznych (poziom progesteronu, HPL, estriolu), wymaga to już większych nakładów finansowych i pobytu w oddziałach klinicznych.

Jak długo należy prowadzić leczenie hormonalne w ci±ży?

Tak długo jak występuje niedomoga hormonalna. Najczę¶ciej wyrównuje się około 20 tygodnia ci±ży.

Czy podczas leczenia należy leżeć?

Leżenie jest konieczne przy wyst±pieniu plamienia oraz bólach podbrzusza czy ok. krzyżowej - objawy te ¶wiadcz± o skurczach mię¶nia macicy - które je¶li się rozwin± mog± prowadzić do poronienia. Leżenie zmniejsza pobudliwo¶ć skurczowa macicy równocze¶nie zwiększaj±c dopływ krwi do płodu ( a więc i substancji odżywczych). Z tego powodu leżenie w stanie zagrożenia ci±ży służy przede wszystkim dziecku w łonie matki, a nie jak niektóre młode kobiety s±dz±, wył±cznie dla wypoczynku matki.

Jak należy postępować u kobiet po kilku poronieniach lub porodach przedwczesnych?

  1. Trzeba przede wszystkim przez rok po poronieniu nie zachodzić w następn± ci±że. Zaj¶cie w ci±żę zbyt szybko po poronieniu będzie usposabiało macicę do przedwczesnej czynno¶ci skurczowej - powoduj±c tzw. poronienia nawykowe i tracenie każdej następnej ci±ży.
  2. Wykonać badania hormonalne cyklu miesi±czkowego poprzedzaj±cego zaj¶cie w ci±że, USG narz±du rodnego i w razie potrzeby wyleczyć niedomogę hormonaln±.
  3. Wykonać badania u partnera: badanie nasienia, badanie andrologiczne j±der i prostaty.
  4. Wykonać badania genetyczne i immunologiczne.
  5. Lekarz może także zlecić inne badania np. w kierunku toksoplazmozy, różyczki.
  6. W następnej ci±ży należy być pod stał± opiek± lekarsk±. Lekarz we wła¶ciwym czasie może skierować do szpitala w okresie wyst±pienia zagrożenia.

Czy hormony podawane w ci±ży nie będ± szkodziły dziecku?

Nie, jest wręcz przeciwnie. Brak hormonów powoduje zły rozwój płodu, prowadzi do poronień lub wcze¶niactwa - a więc zwiększonej możliwo¶ci wad płodu, braku prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego dziecka. Przy niedomodze hormonalnej w ci±ży podaje się preparaty hormonalne polepszaj±ce rozwój płodu, bezpieczne i pożyteczne dla płodu, a ich dawki dobiera się wg wyników rozmazów cytohormonalnych. Badania cytohormonalne kontrolne powinno się wykonywać rutynowo, co miesi±c podobnie jak morfologię i badanie moczu. Podczas leczenia hormonalnego, co około 2 tygodnie, dla dokładnej oceny podawanych leków.

Co robić, je¶li lekarz ginekolog prowadz±cy ci±że nie zaleca badań cytohormonalnych?

Poprosić o zlecenia tych badań i je¶li nie ma możliwo¶ci wykonania ich w rejonie - wykonać je niestety prywatnie. Na zleceniu musi być wyraĽnie zaznaczone, że jest to rozmaz cytohormonalny (SH) z pochwy, a nie tzw. cytologia z szyjki macicy. Badania te bardzo się różni±- pobierane s± w inny sposób i barwione innymi metodami, a często s± mylone przez pacjentki. Badania cytohormonalne wymazu pobieranego z pochwy okre¶laj± po¶rednio poziom hormonów płciowych w ustroju matki.
Badanie tzw. cytologia pobierana z tarczy i uj¶cia szyjki macicy okre¶la czy s± na szyjce zmiany zapalne lub nowotworowe. Wyniki cytologii okre¶laj± stopnie I, II, III, IV ( od stopnia III - zagrożenie nowotworowe ).

dr Ewa Wierzbowska,
specjalista endokrynolog-ginekolog

 Copyright © by Fundacja Profilaktyki Endokrynologicznej im. Jerzego Tetera Created by Agencja interaktywna e-mouse